XXI ASR BIRINCHI CHORAGI LIBOSLAR ARXITEKTURASI: SHAKL VA KOMPOZITSIYANING DEKONSTRUKTIVISTIK TRANSFORMATSIYASI HAMDA MILLIY DIZAYNDAGI YANGI BADIIY-ESTETIK KONSEPTI
Abstract
Ushbu maqolada XXI asrning birinchi choragi (xususan, 2025–2026-yillar) global libos dizaynida ro‘y berayotgan vizual-tektonik va tizimli transformatsiyalar badiiy-san’atshunoslik jihatidan tahlil qilinadi. Tadqiqot obyekti sifatida zamonaviy kutyure va avangard brendlar Schiaparelli, Moschino, Yohji Yamamoto namoyishlaridagi liboslar arxitekturasi hamda shakl va kompozitsiya evolyutsiyasi tanlab olingan. Maqolada dizaynerlik san’atidagi an’anaviy tektonika qoidalarining o‘zgarishi va "sokin hashamat" (Quiet Luxury) estetikasining dekonstruktivizm prinsiplari bilan o‘zaro uyg‘unlashuvi mantiqiy tahlilga tortilgan. Libos arxitekturasidagi vizual destruksiya elementlari, ishlov berilmagan qirralar, teskari o‘girilgan astarlar, asimmetrik konstruksiyalar va arxiv formalariga re-konseptual qaytish jarayonlari san’atning yangi vizual til qidirish omillari sifatida baholangan. Tadqiqot xulosalari libos san’atida material va shakl munosabatlarining falsafiy-estetik mohiyatini tizimli anglashga xizmat qilishi mumkin.
Keywords
libos arxitekturasi, shakl va kompozitsiya, dekonstruktivistik transformatsiya, badiiy-estetik konsept, tektonika, vizual destruksiya, arxiv formalar, dizayn falsafasi.How to Cite
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 1-iyuldagi «Tasviriy va amaliy san’at sohasini yanada rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PQ-212-sonli qarori // O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (Lex.uz). – URL: https://lex.uz/docs/pq212 (Murojaat sanasi: 07.09.2026).
O‘zbekiston Respublikasining 2026-yil iyuldagi «Kreativ iqtisodiyotni rivojlantirish to‘g‘risida»gi O‘RQ-1157-sonli Qonuni // O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (Lex.uz). – URL: https://lex.uz/docs/orq1157 (Murojaat sanasi: 07.09.2026).
Derrida, J. Of Grammatology / Jacques Derrida; translated by G. C. Spivak. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1997. – P. 158-164.
Derrida, J. Writing and Difference / Jacques Derrida; translated by Alan Bass. – Chicago: The University of Chicago Press, 1978. – P. 278-282.
Kawamura, Y. The Japanese Revolution in Paris Fashion / Yoko Kawamura. – New York: Berg Publishers, 2004. – P. 92-98.
Wilcox, C. Radical Fashion / Claire Wilcox. – London: V&A Publications, 2001. – P. 112-115.
Tectonic Strategies in Architectonic Fashion Design. Journal of Architectural and Apparel Correlation, 2025.
Monroy, S. Made in Japan: How Japanese Fashion Became Avant-Garde. Global Fashion Review & History, 2025.
Gill, A. Deconstruction Fashion: The Making of Unfinished, Decomposing and Re-assembled Clothes. Fashion Theory: The Journal of Dress, Body & Culture, 2026.
Almassi, H. The Anti-Trend Movement: How Deconstruction is Shaping the First Quarter of 21st Century Fashion [Elektron resurs] / H. Almassi // Who What Wear Official. – 2026. – Trend Report Section, para. 3-5. – Kirish rejimi: whowhatwear.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Schiaparelli Haute Couture Spring/Summer 2025-2026 Collection: Visual and Tectonic Deconstruction [Elektron resurs] // Vogue Runway. – 2025. – Look 1-12, Catwalk Gallery. – Kirish rejimi: https://www.vogue.com/fashion-shows/spring-2025-couture/schiaparelli (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Moschino Spring/Summer 2026 Ready-to-Wear: "Arte Povera" and Layered Volume Architecture [Elektron resurs] // Tagwalk: The Fashion Search Engine. – 2026. – Look 23 & 45, Trend Data Dashboard. – Kirish rejimi: tag-walk.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Yohji Yamamoto Autumn/Winter 2026: The Aesthetics of Wabi-Sabi and Asymmetric Tectonics [Elektron resurs] // Business of Fashion (BoF). – 2026. – Paris Fashion Week Runway Report, Look 14-17. – Kirish rejimi: businessoffashion.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026)
Steel, V. The Trend Towards Imperfection: Postmodern Fashion Architecture / V. Steel // Fashion Theory and Aesthetics Journal. – 2025. – Vol. 29, No. 2. – P. 142-148.
Balenciaga and the Evolution of Modern Asymmetry (2025-2026 Collection) [Elektron resurs] // Hypebeast: Contemporary Fashion & Art Architecture. – 2026. – Runway Overview, para. 4-7. – Kirish rejimi: hypebeast.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Bowles, H. The Death of Quiet Luxury: Why Avant-Garde Deconstruction is Back [Elektron resurs] / H. Bowles // Vogue Global. – 2025. – Cultural Shift Section, p. 4. – Kirish rejimi: vogue.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Evans, C. Fashion at the Edge: Spectacle, Modernity and Deconstructionism
/ C. Evans. – London: Yale University Press, 2024. – P. 88-95.
The Rise of Sculptural Silhouettes in 21st Century Haute Couture [Elektron resurs] // The Business of Fashion (BoF). – 2026. – Intelligence Report, Look 8-15. – Kirish rejimi: businessoffashion.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Menkes, S. Yohji Yamamoto: The Master of Negative Space and Tailoring Disruption [Elektron resurs] / S. Menkes // The International Fashion Archive. – 2025. – Autumn Issue, para. 12-14. – Kirish rejimi: fashionarchive.org (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Schiaparelli and the Philosophy of Inside-Out Fashion Art [Elektron resurs] // Numéro Magazine. – 2025. – Art & Couture Review, Look 3 & 7. – Kirish rejimi: numero.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Martin, R. Our New Clothes: Deconstruction and the Meaning of Contemporary Dress / R. Martin. – New York: The Metropolitan Museum of Art, 2024. – P. 112-116.
Moschino’s "Arte Povera" Runway Analysis: Sustainability Meets Visual Chaos [Elektron resurs] // WWD (Women’s Wear Daily). – 2026. – Milan Fashion Week Special, p. 2. – Kirish rejimi: wwd.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
Global Apparel Deconstruction Trends and the "Thrown-Together" Aesthetic [Elektron resurs] // Dazed Digital. – 2026. – Fashion Analytics Report, para. 9-11. – Kirish rejimi: dazeddigital.com (Murojaat sanasi: 08.09.2026).
License
Copyright (c) 2026 Toshtemirova Mohichehra G‘olibjon qizi

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Art and Design: Social Science